Afgelopen woensdag sprak Serena Westra van het Institute of Network Cultures met auteur Koen Damhuis over zijn boek ‘De Virtuele Spiegel: Waarom Facebook ons Ongelukkig maakt’. In zijn boek werpt hij een sociologische blik op de positie van zijn generatie, Generatie Y, die in de huidige samenleving steeds meer moeite heeft met de hoge prestatiedruk en de vele (schijnbaar) succesvolle vrienden.

Koen, veel mensen vragen zich af hoe het jou gelukt is om zo jong al een boek te schrijven en uit te brengen. Hoe heb je dit gedaan?
Eerlijk gezegd heb ik nogal veel mazzel gehad. Ik had simpelweg een artikel gestuurd naar de Volkskrant, omdat dit onderwerp mij erg bezighield, en tot mijn verbazing werd het toen geplaatst. Nog surrealistischer werd het toen er plots twee uitgevers op mijn dak kwamen die interesse hadden in een boek.

Hoe ben je bij dit onderwerp, Generatie Y en Facebook, terechtgekomen?
Na zelf in het buitenland te hebben gestudeerd – waar ik uiteraard de tofste foto’s op Facebook zette – zag ik, terug in Nederland, al mijn virtuele vrienden juist naar de meest geweldige buitenlandse bestemmingen vertrekken – of het nou voor studies, stage of gewoon vakantie was – net toen ik me begon af te vragen wat welke richting ik in hemelsnaam in mijn leven op zou gaan. Het wierp voor mij de vraag op waarom zij, en ikzelf, al die gelukspropaganda met elkaar wilden delen.

Heeft het boek iets te maken met je studie of waar je verder mee bezig bent?
Momenteel doe ik geen onderzoek naar sociale media. Ik vind het fijn om weer iets heel anders te doen. Al eerder ging mijn bachelorscriptiescriptie bijvoorbeeld over de politiek-filosofische clash tussen Sartre en Camus. En nu doe ik onderzoek naar de sociaal-politieke scheiding in de Franse samenleving tussen hoog- en laagopleidingsniveau en de democratische consequenties hiervan.

Kun je nog een keer duidelijk toelichten waarom Facebook ons ongelukkig zou maken?
Nou ja, in feite zou deze stelling moeten zijn: ‘waarom wij ons via Facebook ongelukkig maken.’ Ik leg uiteindelijk in mijn boek uit dat de schuld vooral bij onszelf ligt: met die gelukspropaganda van zo-even jutten we elkaar op, als ware het een wapenwedloop van geluk, status en succes.

Read the rest of this entry »

By Serena Westra

Facebook makes us unhappy is the main premise of Dutch author Koen Damhuis. In his new book ‘De Virtuele Spiegel; Waarom Facebook ons Ongelukkig Maakt’ (The Virtual Mirror; Why Facebook makes us Unhappy) he is examining his generation, Generation Y, which is raised in a society with high expectations and no room for failure. According to him, the ubiquitous presence of Facebook makes us unhappy because we are confronted with all the things we did not accomplish and chances we did not take. Facebook friends always seem to look better, prettier and more successful. ‘Facebook provides the possibility to get closer to perfection; consequently the discrepancy between the ordinary world and our virtual image of the world gets bigger. […] It becomes harder and harder to accept failure, especially for Generation Y that want’s everything’ (Damhuis, 2012).

In The Virtual Mirror Damhuis gives three options to deal with this issue. First self-improvement: be better then your Facebook friends. You can use Facebook to hide your authentic self and to ‘fake it till you make it’. Second: have fewer ambitions. Creating borders in a borderless world might be a solution, because giving up your ambitions can be just as fulfilling as succeeding. The third option is a combination of both: try to be better than your friends, but accept failure too.

According to Damhuis we are living in a performance culture. Instead of accepting the fact that we are not necessarily the prettiest or most important person in the world, we oblige each other to see ourselves as special. Facebook helps us with this from commercial grounds – the more personalized the profile, the more personalized the advertisement can be – and provides us with the space we need to do this. Virtually we all look pretty and exceptional. ‘You are putting on a mask to hide your own mediocrity – we are all doing this in front of the virtual mirror.’

However, on his quest to find the reason why Facebook makes Generation Y unhappy, Damhuis forgets one important thing: to look at Facebook itself. New media critic Lev Manovich believes that an analysis cannot be complete until we consider the software layer. ‘All disciplines which deal with contemporary society and culture – architecture, design, art criticism, sociology, political science, humanities, science and technology studies, and so on – need to account for the role of software and its effects in whatever subjects they investigate’ (Manovich, 2008). Software is still invisible to most academics and the use of software studies in combination with sociology is not applied often. Yet, the implementation of software studies in Damhuis’ research would have provided a more complete image. For example, how does Facebook’s software encourage the self-promoting machine? And how exactly do users construct themselves in a perfect way on Facebook?

Read the rest of this entry »

Door Michelle Oosthuyzen en Marc Stumpel

Naar aanleiding van het nieuwe boek van internetjournalist Peter Olsthoorn, De macht van Facebook, werd er op donderdag 26 april in de Waag Society Amsterdam een debat georganiseerd met als doel een kritische blik te werpen op de implicaties van de macht van Facebook als sociaal medium op onze samenleving.

Het panel dat werd geleid door Frank Kresin, research director van de Waag Society en Peter Olsthoorn, bestond verder uit:
- Karin Spaink, columniste voor Het Parool en internetfilosoof.
- Antoinette Hoes, Head of Strategy Tribal DDB, een online reclamebureau.
- Steven Jongeneel, directeur van Social Embassy, een bedrijf dat social media als commerciële tool inzet om doelgroepen te bereiken.

Hoewel ons sociaal gedrag ‘normaal’ wordt gevonden, is het volgens Olsthoorn belangrijk om stil te staan bij de vraag hoe ons sociaal gedrag wordt geprogrammeerd door het gebruik van technologie. Met deze intentie heeft hij dan ook zijn nieuwste boek geschreven. De macht van dominante social media platformen zoals Facebook wordt enerzijds door de gebruikers als bevrijdend of zelfs verwonderend ervaren. Daarnaast biedt social media nieuwe handvatten aan commerciële bedrijven om op een vernieuwende manier klaten aan zich te binden. Anderzijds is ook de paradox van vrijheid voelbaar waarbij gebruikers zich hebben te houden aan de regels van Facebook en hun persoonlijke informatie geëxploiteerd wordt. Olsthoorn verkent in zijn boek diverse facetten van het sociale netwerk en zet hier zijn vraagtekens en soms ook uitroeptekens bij: “Hoe gaan we hier nu mee om? Dit gebeurt niet ‘gewoon’!”.Tijdens het debat werd er stilgestaan bij zowel de postieve als negatieve implicaties van de macht van Facebook.

Het panel werd aan de hand van een vijftal stellingen uitgenodigd hun mening te geven.

Read the rest of this entry »

 

After her inspiring view on society’s non-existence in relation to social media at the Unlike Us #2 conference on the 9th of March 2012, we got the change to ask Jodi Dean some questions to further explore ‘the social’ and the existence of social media platforms in a capitalist society.

(Michelle)  Is building alternatives in social media the right tool for criticizing and resisting dominant social media platforms and hence overcoming the capitalist power structures from which these platforms emerge.

Not exactly correct because they are already in power relations. The point is that if we think about power distribution in concentrated networks; dispersion and centralization are two sides of the same coin. There are hubs and there is the long tail and more and more dispersion will also produce the figurative gap between the dispersed long tail and the one at the top. So this makes it easier to go to the thing that is more popular than it is to find the things that are less popular. I think that a lot of the mentality in building lots of alternatives participates in the dispersion and hence also concentration.

Read the rest of this entry »

Max Schrems, an Austrian law student and founder of the Europe versus Facebook group, took the stage in the last session of Unlike Us #2 – Social Media Activism and the Critique of Liberation Technology – and told his audience about his ongoing battle for privacy with the social networking giant Facebook. It all started with him asking Facebook for all the personal data it stored relating to his Facebook account, exercising his right to access as laid down in European data protection law.

After going through the more than 1200 pages long PDF document he got on a CD, Schrems started wondering why Facebook had data about him that by European law it shouldn’t have and what could be done about this.

(Click here for the video of Max Schrems’s presentation)
Read the rest of this entry »

On the first panel, Software Matters, of the last day of UnlikeUs #2, Harry Halpin (pictured right) gave a passionate talk about the hidden history of the “Like” button. This history intriguingly ties together the World Wide Web Consortium (W3C), the Semantic Web, Brad Fitzpatrick, David Recordon, Facebook joining the W3C, and the relationship between open standards and “walled gardens”. Halpin began with a short history of the W3C, which was founded by Tim Berners-Lee, who wrote the original specification of the World Wide Web. He explained the role of the W3C as a sort of United Nations, but centered around the thought that it would be great if, for instance, HTML and open standards could be used by all these different companies (Microsoft, Apple, Google and so forth) without their need to constantly sue each other.

(Click here for the video of Harry Halpin’s presentation)

Read the rest of this entry »

Session #4 Software Matters on the second day of Unlike Us #2 gives the floor to Anne Helmond (pictured right) and Carolin Gerlitz (pictured below). They read from their paper “Reworking the Fabric of the Web: The Like Economy”, which focuses on medium specific qualities that organize value and rework the fabric of the web. Facebook, for instance, has expanded over its platform’s boundaries and Helmond and Gerlitz give the audience  examples of how this development was enabled, such as social buttons, open graphs and new possibilities for developing apps. But what then are the consequences of this development?

(Click here for the video of Anne Helmond’s and Carloin Gerlitz’ presentation)

Read the rest of this entry »

During session three ‘The Private in the Public’ of the UnlikeUs #2 conference, Ñusta Nina en Raoul Boers presented ‘Disliking the Like’. Both speakers are lecturers at the Hogeschool van Amsterdam but in different fields, which gave the presentation a split focus, at once on the trying to understand the common success of Facebook from a digital culture and a law optic.

(Click here for the video of Raoul Boers’ and Ñusta Nina’s presentation)

Read the rest of this entry »

Olia Lialina took the stage in the 2nd session of UnlikeUs #2, Artistic Responses to Social Media. During her presentation she introduced artwork she had created together with Dragan Espenschied. Using the notion of  ‘digital folklore’, Upon (2011) is their most significant contribution to the theme of social media, as it reinvents current such platforms “with the technology and spirit of of 1997″. Lialina explained the choice for this project by pointing out the incomplete documentation on the 1990s Web. Driven by the inability to receover the non-archived Web, Lialina and Espenschied productively mobilised their own assumptions, based on fragmentary memories of actual participants and the “best effort” archive The Wayback Machine. Lialina was quick to reassure no forgery took place: the interpretations of Facebook, Google+ and Youtube are created with technology available in late 1997 and are viewable in Netscape Navigator 4.03.

(Click here for the video of Olia Lialina’s presentation)

Read the rest of this entry »

Opening up the second section of the first day of the conference (Artistic Responses to Social Media on the 9th of March) , Walter Langelaar introduced the Web 2.0 Suicide Machine, its functionality in relation to social media platforms and the spectacle of reactions that followed the project’s release.

(Click here for the video of Walter Langelaars presentation)

Read the rest of this entry »